X
تبلیغات
قواعد و تمارين عربي - اعراب

للاعراب ( ترکیب )

 اعراب ( اعرب ) : بررسی نقش کلمه در جمله  اعراب یا ترکیب نامیده می شود

برای اعراب یا ترکیب جمله در عربی ا بتدا ء نوع جمله ( فعلیه یا اسمیه ) را تشخیص میدهیم

                                          فعليه             فعل لازم + فاعل مرفوع  +  بقیه اجزاء

                انواع جمله                               فعل متعدی + فاعل مرفوع +  مفعول ٌ به منصوب+ بقیه اجزاء

                                             اسميه          مبتدا مرفوع + خبر مرفوع + جارومجرور+ بقیّه اجزاء

 توضیح: بعد از مشخص کردن نوع جمله

 1- اگر جمله فعلیه باشد :  ابتداء فعل جمله بعد فاعل  انرا مشخص میکنیم و ا گرفعل جمله متعدی باشد علاوه بر فاعل مفعول انرا نیز مشخص میکنیم   

                                    

                                   اسم ظاهر ‌: ( ضمیر نباشد) ذَهَب المعلمُ ( فاعل مرفوع لفظا)

1-انواع فاعل                    ضمير بارز :( ا.و.ن.تَ.تِ.تُ.تما.تم.تنّ. ي.نا ) ذهبـوا  ( فاعل ضمیر بارز مرفوع محلا)

                                 ضمير مستتر :   اسم ظاهر و ضمير بارز نباشد ، المعلمُ ذَهَبَ( هومستتر مرفوع محلا )       

فاعل ضمير مستتر

 1- ماضي            1ـ ذَهَبَ  :هُوَ        2ـ ذَهَبَتْ  :هي

2- مضارع         1ـ يَذْهَبُ : هو     2ـ تَذهَبُ : هي   7ـ تَذهَبُ: انتَ        13ـ اَذهَبُ : اَنا     14ـ نَذْهَبُ : نَحنُ

3-  امـر            1ـ اِ ذهَبْ  :اَنتَ

 

                                        اسم ظاهر (ضمير نباشد) ارسل الله ُ الانبیاءَ للناس ِ

2-مفعولٌ به                            ضمير                  منفصل منصوب   ايّاكَ نَعْبُدُ    ( مفعولٌ به محلاً منصوب)                                                                       متصل منصوب   يَعْرِفونَكُـمْ        (مفعولٌ به محلاً منصوب)    

نكته : بعضی از فعلها در عربی دو مفعول می گیرند که عبارتند از:

 اًعْطی. جَعَـلَ . اَخَـذَ . حَسَبَ. عَلَّمَ . آتِ . و قی . أزاق.  وَعَـدَ . هدی. كَسا . اِتَّخَذَ. اَلبسَ

  بخشيد  . قرار داد . گرفت .محاسبه كرد .آموخت .ببخش ـ نگه دار ـ چشيد ـ وعده داد هدايت كرد پوشاند ـ گرفت.پوشاند                                                      اِنـّا اَعطَـيْـنـاكَ الكـوثَرَ                                                           

                                   فعل  فاعل  مفعول اول  مفعول به دوم منصوب

                                       

    2-اگر جمله اسمیه باشد : اول مبتداوبعد خبر ونوع انرا مشخص میکنیم وبعد بقیه اجزاء را مشخص میکنیم                    

  جمله اسميه = مبتدا مرفوع + خبر مرفوع             

اللهُ  غَفُـورُ                هذا كتابٌ

مبتدا مرفوع  خبر مرفوع            مبتدا محلاً مرفوع خبر مرفوع           

                  

                     مفرد :           مبتدا + اسم مرفوع( جمله شبه جمله نباشد)   التلميذُ مؤدبُ  خبر مفرد مرفوع

خبـر              جمله :             مبتدا + جمله (فعليه ،اسميه)           التلميذُ يَقراُ الكتاب  خبر جمله فعليه محلاً مرفوع

                                                    مبتدا + جارو مجرور    التلميذُ في المدرسهِ     خبر شبه جمله محلاً مرفوع

    شبه جمله                   مبتدا + ظرف         التلمیذ خلف الباب       خبر شبه جمله محلاً مرفوع

 

   نکته1 :ظرفهای معروف : خَلْفَ ـ تَحـتَ ـ اَمامَ ـ بَيْـنَ ـ مَـعَ ـ وَراء ـ هنـا ـ هناكَ ـ فوقَ ـ جَنبَ .......       

                                         پشت سرـ زير ـ روبرو ـ ميان ـ با ـ پشت سر ـ اينجا ـ آنجا ـ    بالا ـ   كنار

نكته2 : درموارد زيرخبرقبل ازمبتدا قرارمياید كه  به ان  ‌خبر مقَدَّم  وبه مبتدا , مبتداي مُؤخَّر گفته ميشود .

1ـ وفتي جارو مجرور و ظرف در ابتداي جمله باشند و اسم بعد از آنها  غالبا نكره باشد .

2ـ وقتي اسم استفهام در اول جمله باشد و اسم بعد از آن معرفه باشد .

 

                                                     جارو مجرور + اسم مرفوع (نكره) في المدرسة تلمیذ ٌ

 خبرمقدم + مبتدا مؤخَّر                                ظرف + اسم مرفوع (نكره)            عنـدك كتابٌ

                                                    اسم استفهام + اسم معرفه ؟               مَـن هُـوَ؟

 

توضیح : گاهی درابتدای جمله ی اسمیه کلماتی میایند و در جمله تغییر ایجاد میکنند که به انها نواسخ گفته میشود

                                                   1- مجروربه حرف جرّ

                                                    2-مضاف الیه

بقیه اجزاء جمله عبارتند از                     3- صفت

                                                    4-معطوف                                                                  

                                                      5- مفعول فیه

                                                     

                                                        حرف جر + اسم مجرور    الی المدرسة ِ  

 1-   مجرور به حرف جر                   

                                                          حرف جر + ضمير محلاً مجرور     اليكَ

حروف جرّ :                                   

،‌‌، ، ، و ‌، مُنْذ ُ ، مُـذ ُ ، خلا

                                                رُبَّ ، حاشا ،‌ مِن ، عذا ،‌في ،‌عن ، علي ،‌ حتي ،‌الي

 

2- موصوف و صفت ( منعوت و نعت )

موصوف:اسمي است كه درباره ي آن صفتي مي آيد و آن را توصيف مي كند .

صفت: كلمه يا جمله اي است كه بعد از موصوف مي آيد و آن را توصيف مي كند .

صفت در 4 چيز از موصوف پيروي مي كند :    1ـ جنس       2ـ عدد     3ـ معرفه و نكره    4ـ اعراب

المعلمُ العالمُ                المعلمة ُ العالمة ُ

انواع صفت : به دو دسته تقسيم مي شود

                                   صفت مفرد : صفتي است كه جمله نباشد . وردة ٌ جميلة ٌ

انواع صفت

                                 صفت جمله :‌ هرگاه بعد از اسم نكره يك جمله (فعليه ـ اسميه) بيايد جمله وصفيه است

 نکته1: اعراب جمله وصفیه محلي است .

نكته2: در ترجمه جمله وصفيه« كه » به كار مي رود .

جاء تلمیذ ٌ یضحکُ  ( دانش اموزی امد که میخندید)    رایت ُ تلمیذ ا ً اسمه محمدٌ ( دانش اموزی را دیدم که اسمش محمد است)

             جمله وصفیه محلا ً مرفوع                                                                   جمله وصفیه محلا ً منصوب              

 

نكته3: صفت براي جمع غيرعاقل يعني غير انسان به صورت مفرد مؤنث مي آيد . قرات الکتب المفیدة 

نکته4: اسم مشتق بعد اسم اشاره صفت است  هذا الطالب مودب

نکته5: اسم موصول بعد اسم معرفه صفت است جاء الم علم الذی یدرّس العربیّ

نکته 6: موصوف اعرابش تابع جمله است ونقش     نیست

3-مضاف ومضاف الیه

مضاف اسمی است که به اسم یا ضمیری اضافه شود

نکته1-اعراب مضاف تابع جمله است

نکته2-مضاف هیچگاه ال وتنوین نمگیرد

نکته3-اسم مثنی وجمع مذکر سالم اگر مضاف واقع شوند نون انها حذف می شود( معلمو المدارس – والدیکَ)

مضاف الیه: اسم یا ضمیری که بعد از مضاف ماید واعرابش مجرور یا محلا ًمجرور است

کتاب التلمیذ ِ        کتابه

       مضاف الیه مجرور        مضاف الیه مجرورمحلا ً

نکته4: در عربی اسم اگر هم صفت وهم مضاف الیه داشته باشد اول صفت بعد مضاف الیه می ایدولی در فارسی برعکس ( اسم + مضاف الیه + صفت )

هذا کتابُ التلمیذ ِ الجمیلُ ( این کتاب زیبای دانش اموز است )

  نکته :هرگاه دو اسم درکنار هم باشند اسم اول ال وتنوین نداشته باشد واسم دوم مجرور باشد . اسم اول مضاف واسم دوم مضاف الیه نامیده می شود 

                                        اسم ( مضاف) + اسم مجرور( مضاف الیه )   کتاب ُ المعلم ِ

      مضاف الیه                  ال وتنوین ندارد       

                                        

                                        اسم  ( مضاف )+ ضمیر متصل مجرور محلّا ً ( مضاف الیه )  کتابُه ُ

                                        ال وتنوین ندارد       

 

نکته: موصوف ومضاف نقش نیستند ( یعنی ترکیب نمی شوند واعرابشان تابع جمله است )

 

4ـ معطوف :

كلمه يا جمله اي كه بعد از يكي از حروف عطف قرار مي گيرد و از نظر اعراب از قبل خودش پيروي مي كند

اسمي كه معطوف از آن پيروي مي كند معطوفٌ عليه ناميده ميشود .

       (   معطوفٌ  عليه  ...  +  حرف عطف  +  معطوف تـابع )

حروف عطف :

و  ،   ف َ  ،  ثُـمَّ  ،  اَمْ    ،  اَوْ   ،  بَـل  ،  لكِـن  ،   لا  ،  حَتّـی

و  ،  پس  ،  سپس،      يا         ،  بلكه ،  ولـي  ،   نه  ،  تـا

مثال :    جــاءَ  الـرجلُ  وَ  صـديقـهُ  الـي  المـدرسـهِ

معطوفٌ عليه      معطوف مرفوع به تبعيت

«اَمْ »  درجملات سؤالي :          هَــلْ  قَــرأتَ   العـربـيَّ  اَمْ   الفـارِسـيَّ ؟.

«اَوْ » در جملات غيرسؤالي :       اَنـا أقـراُ  العـربـيَّ  اَوْ  الفـارسـيَّ  بَعْدَ الظهـر

کلمه منفی+« بَلْ»+  کلمه مثبت :   لاتشـاوِر الجـاهِلَ (منفي) فـي الحيـاهِ بَـلْ العـاقِلَ (مثبت).

کلمه مثبت +« لا» + کلمه منفی  :   شـاوِرْ  العـاقِلَ (مثبت)فـي الحيـاهِ  لا  الجـاهِـلَ (منفي).

5- مفعولٌ فيه

 اسمي است منصوب كه نشانگر زمان يا مكان انجام فعل است و در ترجمه اش حرف جر في پنهان  است .

مفعولٌ فيه به دو دسته تقسيم مي شود : الف) ظرف مكان                ب) ظرف زمان

 

ظرف مكان : نشانگر مكان انجام فعل است .

 

                             معرب :  خَلْفَ ـ تَحْتَ ـ بین َـ فوقَ ـ اَمامَ ـ جَنْبَ ـ وراءَ ـ مَـعَ ـ عندَ ـ قَبْلَ ـ بَعْدَ

ظرف مكان

                             مبني :  أيْنَ ـ هُنا  ـ هُناكَ ـ  حَيثُ ـ  دونَ

 

ظرف زمان : اسمي است كه نشانگر زمان انجام فعل است .

                         معرب : ليلا ً ـ نهاراً ـ غداً ـ مساء ً ـ ستة ًـ عاماً ـ شهراً‌ ـ اسبوعاً ـ اليوم َ ـ قبلَ ـ بَعدَ ـ حينَ

ظرف زمان

                             مبني :  مَتی ـ اذ ـ اِذا ـ مُذ ـ مُنْذُ ـ لَمـّا ـ اَمس ـ  ألانَ

 

                  رَأيتُ المعلمَ عِندَ التلاميذِ اَمسِ

                    ظرف مكان     ظرف زمان

نكته : ظرف ها اگر در جمله نقش اصلي داشته باشند و در تر جمه شان في پنهان نباشد مفعولٌ فيه نيستند .

 

  الیوم ُ   یومٌ جمیلٌ

مبتدا مرفوع خبر مرفوع

+ نوشته شده توسط اسماعيل قرباني زاد در چهارشنبه 25 آبان1390 و ساعت 22:21 |